Jump to content

ꯏꯟꯗꯤꯌꯥ ꯂꯩꯉꯥꯛꯅ ꯁꯛꯈꯪꯂꯕ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ

ꯚꯥꯔꯠꯄꯤꯗꯤꯌꯥ ꯗꯒꯤ

ꯈꯟꯒꯠꯂꯕ ꯏꯟꯗꯤꯌꯥꯒꯤ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ[ꯁꯦꯝꯒꯠꯂꯨ | ꯁꯦꯝꯒꯠꯂꯛꯄꯒꯤ ꯍꯧꯔꯛꯐꯝ]

꯸ꯁꯨꯕ ꯁꯦꯗꯨꯜꯗ ꯆꯟꯂꯕ ꯂꯣꯟ ꯲꯲ ꯁꯤꯡꯗꯨ ꯁ꯭ꯇꯦꯠꯁꯤꯡꯒ ꯂꯣꯏꯅꯅ ꯫

ꯂꯣꯟꯇꯦꯝꯄ꯭ꯂꯦꯠ:Efn ꯏꯃꯨꯡ Speakers
(in millions, 2011)[]
Official recognition in State(s)
ꯑꯁꯥꯃꯤꯁ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯄꯣꯛ ꯊꯪꯕ ꯱꯵.꯳ ꯑꯁꯥꯝ, ꯑꯔꯨꯅꯥꯆꯜ ꯄꯔꯥꯗꯦꯁ
ꯕꯦꯡꯒꯥꯂꯤ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯄꯣꯛꯊꯪꯕ ꯹꯷.꯲ ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ, ꯇ꯭ꯔꯤꯄꯨꯔꯥ, ꯑꯁꯥꯝ, ꯑꯟꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯤꯀꯣꯕꯔ ꯏꯊꯠꯁꯤꯡ, ꯖꯔꯈꯟ[]
ꯕꯣꯗꯣ ꯇꯤꯕꯦꯇꯣ-ꯕꯔꯃꯟ ꯱.꯴꯸ ꯑꯁꯥꯝ
ꯗꯣꯒ꯭ꯔꯤ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯑꯋꯥꯡ-ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯊꯪꯕ ꯲.꯶ ꯖꯥꯝꯃꯨ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯥꯁꯃꯤꯔ, ꯍꯤꯃꯥꯆꯜ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ, Punjab
ꯒꯨꯖꯥꯔꯥꯇꯤ ꯂꯣꯟ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯊꯪꯕ ꯵꯵.꯵ ꯗꯥꯗ꯭ꯔꯥ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯒꯥꯔ ꯍꯦꯚꯦꯂꯤ, ꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯗꯤꯌꯨ, ꯒꯨꯖꯥꯔꯥꯠ
ꯍꯤꯟꯗꯤ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ ꯵꯲꯸ Andaman and Nicobar Islands, Bihar, Dadra and Nagar Haveli, Chhattisgarh, Delhi, Gujarat, Haryana, Himachal Pradesh, Jharkhand, Madhya Pradesh, Jammu and Kashmir, Mizoram, Rajasthan, Uttar Pradesh, Uttarakhand and West Bengal[][]
Kannada Dravidian 43.7 Karnataka
Kashmiri Indo-Aryan, Dardic 6.8 Jammu and Kashmir
Konkani Indo-Aryan, Southern 2.25 Maharashtra, Goa, Karnataka and Kerala (The Konkan Coast)[][]
Maithili Indo-Aryan, Eastern 13.6 Bihar, Jharkhand[]
ꯃꯂꯥꯌꯥꯂꯝ ꯂꯣꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ ꯳꯴.꯸ ꯀꯦꯔꯥꯂꯥ, ꯂꯛꯁꯥꯗꯤꯞ, ꯄꯨꯗꯨꯆꯦꯔꯤ
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ ꯇꯤꯕꯦꯇꯣ-ꯕꯔꯃꯟ ꯲.꯸ ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ
ꯃꯔꯥꯊꯤ ꯂꯣꯟ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯈꯥ ꯊꯪꯕ ꯸꯳ ꯃꯍꯥꯔꯥꯁꯇ꯭ꯔꯥ, ꯒꯣꯑꯥ, ꯗꯥꯗ꯭ꯔꯥ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯥꯒꯔ ꯍꯦꯚꯦꯂꯤ, ꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯗꯤꯌꯨ
Nepali Indo-Aryan, Northern 2.9 Sikkim and West Bengal
Odia Indo-Aryan, Eastern 37.5 Odisha, Jharkhand,[][][꯱꯰] West Bengal[][]
Punjabi Indo-Aryan, Northwestern 33.1 Chandigarh, Delhi, Punjab, West Bengal[][]
ꯁꯪꯁ꯭ꯀ꯭ꯔꯤꯠ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ ꯰.꯰꯲ ꯎꯇꯥꯔꯥꯈꯟ
ꯁꯥꯟꯇꯥꯂꯤ ꯂꯣꯟ ꯃꯨꯟꯗꯥ ꯷.꯳ ꯖꯔꯈꯟ ꯁ꯭ꯇꯦꯠꯇ ꯁꯥꯟꯊꯜ ꯐꯨꯔꯨꯞꯅ ꯉꯥꯡꯅꯕ ꯂꯣꯟ ꯑꯃꯗꯤ ꯑꯁꯥꯝ, ꯕꯤꯍꯥꯔ, ꯆꯥꯇꯤꯁꯒꯔꯍ, ꯃꯤꯓꯣꯔꯥꯝ, ꯑꯣꯗꯤꯁꯥ, ꯇ꯭ꯔꯤꯄꯨꯔꯥ, ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ[꯱꯱]
Sindhi Indo-Aryan, Northwestern 2.7 Sindh [(in Pakistan)] now Mainly spoken in Ulhasnagar (India)
Tamil Dravidian 69 Tamil Nadu, Puducherry
ꯇꯦꯂꯨꯒꯨ ꯂꯣꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ ꯸꯱.꯱ ꯑꯟꯗ꯭ꯔꯥ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ, ꯇꯦꯂꯪꯒꯥꯅꯥ ꯱ꯁꯨꯡ ꯄꯨꯗꯨꯆꯦꯔꯤ
ꯎꯔꯗꯨ ꯂꯣꯟ ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯃꯌꯥꯏꯊꯪꯕ ꯵꯰.꯷ ꯖꯥꯝꯃꯨ ꯱ꯁꯨꯡ ꯀꯥꯁꯃꯤꯔ, ꯇꯦꯂꯪꯒꯥꯅꯥ, ꯖꯔꯈꯟ, ꯗꯦꯜꯍꯤ, ꯕꯤꯍꯥꯔ, ꯎꯇꯔ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ[][]

ꯃꯇꯦꯡ ꯂꯧꯐꯝ[ꯁꯦꯝꯒꯠꯂꯨ | ꯁꯦꯝꯒꯠꯂꯛꯄꯒꯤ ꯍꯧꯔꯛꯐꯝ]

  1. Statement 1 – Abstract of Speakers' Strength of Languages and Mother Tongues – 2011. Ministry of Home Affairs, Government of India.
  2. http://www.bihardays.com/jharkhands-11-second-languages-will-create-new-jobs-enrich-national-culture/
  3. ꯳.꯰ ꯳.꯱ ꯳.꯲ ꯳.꯳ Cite ꯑꯔꯥꯟꯕ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Telegraph:1
  4. ꯴.꯰ ꯴.꯱ ꯴.꯲ ꯴.꯳ Cite ꯑꯔꯥꯟꯕ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Indiatoday:1
  5. The Origins of the Konkani Language (15 August 1997 – 15 January 2016).
  6. Indian Languages: Konkani Language.
  7. https://www.prabhatkhabar.com/news/ranchi/jharkhand-raghubar-das-cabinet-decision-maithili-bhojpuri-angika-magahi-second-language/1135878.html
  8. Oriya gets its due in neighbouring state- Orissa- IBNLive. Ibnlive.in.com (2011-09-04). Retrieved on 2012-11-29
  9. Naresh Chandra Pattanayak (2011-09-01). Oriya second language in Jharkhand. Retrieved on 2012-11-29
  10. Bengali, Oriya among 12 dialects as 2nd language in Jharkhand. daily.bhaskar.com (2011-08-31). Retrieved on 2012-11-29
  11. Santhali. Retrieved on 3 May 2018