Jump to content

কংলৈপাক্কী পুৱারী

From ꯚꯥꯔꯠꯄꯤꯗꯤꯌꯥ
Revision as of 09:23, 29 October 2021 by >Awangba Mangang (꯳꯳ ꯑꯦ.ꯗꯤ. ꯑꯃꯗꯤ ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)

তেম্প্লেৎ:D তেম্প্লেৎ:See তেম্প্লেৎ:See also তেম্প্লেৎ:অরীবা মীতৈলোন্ কংলৈপাক্ (কোননদী মনীপুর হাইনা খংনখীবা) লম্দম অসীগী পুৱালী (পুৱারী) অসী ঙসীদগী চহী ৩৫০০ মুক্কী মমাংগী মতম্দগী লৈরে । কংলৈপাক্তা নীংথৌ তাংচা লীল পাখংপনা পান্বা মতম অসীদগী পুৱারী হৌই হাইনা লৌবা য়াই । ৱাকোক্লোন হীলেল থীলেল সলাই অমাইলোন পুকোক পুয়া অসী ১৩৯৮ বী.সী. দা ইখী হাইবসী চপ চানা খংলে ।[][][][][]

Error creating thumbnail: File missing

কংলৈপাক্কী পুৱারীদা অহান্বা নীংথৌ কনানো হংলবদী পাখংব হাইবা মীং অসী হাননা হেক্তা হাইনৈ । অদুবু কংলৈপাক্কী পুৱারীদা পাখংবা কৌবা নীংথৌ কয়ামরুম লৈরীবসীগী মনুংদা করম্বনো হাইনদী য়াম্না মুননা মী অয়াম্বনা হংনদে অমদী খন্থদে ।

নীংথৌ তাংচা লীল পাখংপ (১৪৪৫ BC-১৪০৫ BC) অসী নীংথৌ কাংপ (১৪০৫ BC- ১৩৫৯ BC)গী মপা অমদী নীংথৌ মলীয়া ফম্পাল চা (নীংথৌ কোই কোই) (১৩৫৯ BC-১৩২৯ BC)গী মপুনী ।[][] মহাক্সী লৈহৌ হাউ কাংলুপকী নীংথৌগী মচানুপী লৈমা সীনপী লৈমগী মপুরোইবনী । কংলৈপাক্কী পুৱালীদা "পাখংবা" কৌবা নীংথৌ কয়া পানখী, মদু ময়াম্দুগী মনুংদা "তাংজা লীল পাখংবা" সু অমনী ।[][]

নোংতা লাইলেন পাখংপ নৎত্রগা নোংদা লাইরেন পাখংবা হাইপা নীংথৌ অসী পাখংপ নৎতে । লাই নৎতে । নমু তাইপং মীনী ।[১০][১১] মহাক্সী কংলাতা ইহান হাননা পানপা মঙাং সলাইকী নীংথৌ হাইপতী মৈতীংঙুনে । অদুবু কংলাতা মাগী মমাংথক্তা খাপা ঙানপা সলাইকী নীংথৌসীং অমদী লুৱাং সলাইগী নীংথৌসীংনা মতম সাংনা পাল্লম্পকী পুৱালীসু লৈ ।[১২][১৩] মহাক্না হাইপতী নীংথৌচা সলাইচাসীংনা কংলাপু খুদুম চনননপকীতমক খাপা ঙানপা সলাইচাসীংকা অকনপা লান্ সোক্নখী । লান অসীতা মাই পাক্তুনা কংলাতা নোংতা লাইলেল পাখংপনা ফম্পাল্ তোংখী ।[১৪] অয়াম্বা মতম্দা নোংতা লাইলেল পাখংপা অসে লাই পাখংপা কা সক্তাক পুন্সীনননপা মী অয়াম্পনা হোৎনৈ । অতুপু মতম্তুতা নীংথৌসীংনা লাই কী মতীক ময়াই চেননীংপকী নৎত্রগা মী মরক্তা থোইতোক হেন্তোক্নীংপকীতমক লাইগী মীং কৌপসী চৎনলম্মী ।[১৫][১৬]

হাইরীবা নীংথৌ অনী অসী অয়াম্বা মতম্দা চমম্নগল্লী, চয়েৎনগল্লী । অদুবু অনী অসী খেননৈ ।

Error creating thumbnail: File missing

কংলৈপাক্কী পুৱারী অসী চাওরাক্না মতম ৩ থোক্না খাইদোক্লগা নৈনবা য়াই । মতম ৩ অদুদী: ১) অলীপা কংলৈপাক্ (অরীবা মনীপুর) ২) ময়াইৱাইরপ থংবা মতম্গী কংলৈপাক (ময়াইৱাইরপ থংবা মতম্গী মনীপুরা) ৩) অথেংবা মতম্গী কংলৈপাক (অথেংবা মতম্গী মনীপুরা)নী ।

অরীবা মতম্[edit | edit source]

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Hatnote' not found.

Error creating thumbnail: File missing

৩৩ এ.দী. গী মমাং[edit | edit source]

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Hatnote' not found.

অহান্বা নীংথৌগী মতম্[edit | edit source]

অরীবা মতম অসী নীংথৌ তাংচা লীল পাখংপগী মতম্দগী হৌই । মহাক্না কংলৈপাক্ হাইবদী অলীপা কংলৈপাক্তা ইহান হাননা ময়েক সেংনা পান্বা হৌরক্খী । মসীদগী তুংলম্চৎতা পাল্লক্পা নীংথৌ কয়ানা তপ্না তপ্না চাওখৎপগী মাংলোম্দা কংলৈপাক মাই ওন্সীল্হনলক্খী ।

নীংথৌ কাংবা অমদী সগোল কাংজৈ[edit | edit source]

Error creating thumbnail: File missing

নীংথৌ কাংপগী মতম্দা সগোল কাংজৈ পুথোক্খী । মসীনা তাক্পদী মহাক্কী মতম্দা কংলৈপাক্ হাইবদী অলীপা কংলৈপাক্তা সগোল্ হাইবদী মৈতৈ সগোল্ নীংথীজনা সীজীননরে হাইবা তাক্লী ।

নীংথৌ মলীয়াফম পাল্চা অমদী থাপালোন্[edit | edit source]

নীংথৌ মলীয়াফম পাল্চাগী মতম্দা মীতৈ থাপালোন্ পুথোক্খী ।

পোইরৈতোন গী খুন্থোক্লক্প[edit | edit source]

অসুম লাক্পনা পোইরৈতোন্না কংলৈপাক তা খুন্থোক্লক্পা মতম্দা ১) চাক্হাও থাবা, ২) মৈ হেননা নীংথীজনা সীজীন্বা (হাননবুদী সীজীননরম্লবনী), ৩) সনা (চোইনৌ) অমদী লুপা গী সীজীন্বা, ৪) লৌও সীংও হেননা খুমাং চাওসীনলক্পা অসীনচীংবদা কংলৈপাক মাই ওন্সীল্লক্খী ।

৩৩ এ.দী. অমদী মসীগী মতুং[edit | edit source]

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Hatnote' not found.

নোংদা লাইরেন পাখংব[edit | edit source]

মী অয়াম্বনা কংলৈপাক্কী পুৱারী অসী নোংদা লাইরেন পাখংবগী মতম্দগী হৌই হাইনা লাননা খল্লী । অসেংবদী নৎতে । মহাক্না কংলাদা পান্বা নীংথৌজা সলাইগী অহান্বা নীংথৌনী হাইবনী । মহাক অসী ৩৩ এ.দী. (১ন্বা চহীচা) দা ফম্পাল কাদুনা পালম্বা নীংথৌ অমনী ।

পুং পুথোক্লক্প[edit | edit source]

২-৩ সুবা চহীচা দা পান্বা মৈতীংঙু খুয়োই তোম্পোক্গী মতম্দা মীতৈ পুং (থীন-য়ৈনবা পুং অমদী মতম খংনবা পুং) পুথোক্লক্খী ।

সেন্য়েক পুথোক্লক্প[edit | edit source]

৭ সুবা চহীচা দা লৈরম্বা মৈতীংঙু ওরা কোন্থৌব গী মতম্দা মৈতৈ লৈপাক্তা সেন্য়েক পুথোক্লক্তুনা মীতৈ ময়েক্তা ইবা সেন্য়েক চৎনরক্খী।

হীয়াং হীরেন পুথোক্লক্পা অমদী হীয়াং তাননবা হৌদোক্লক্প[edit | edit source]

৭সুবা চহীচা দা লৈরম্বা মৈতীংঙু ওরা কোন্থৌব না ইম্ফাল কংলাদা পান্বা মতম্দা লুৱাং লৈপাক্তা লুৱাং নীংথৌ পুন্সীব না পাল্লী। লুৱাং নীংথৌ কী লম্জীং মখাদা হীয়াং হীরেন্ পুথোক্লক্খী অমদী হীয়াং তাননব হৌদোক্লক্খী ।[১৭][১৮][১৯]

ময়াইৱাইরপ ওইবা মতম্[edit | edit source]

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Hatnote' not found.

Error creating thumbnail: File missing
কংলৈপাক্কী মীতৈ নীংথৌদা পোং নীংথৌনা পীরক্খীবা খুদোল্

ময়াইৱাইরপ থংবা মতম অসী মালেম পুম্বগী ওইনা য়েংলবদী ১০-১১ সুবা চহীচা অসীদগী হৌনৈ । পুৱারী নৈনবা কাংলুপ খরনা কংলৈপাক মনীপুরগীসু অসুম্না হৌহন্সী হাইবা য়াওই । অদুবু পুৱারী নৈনবা কাংলুপ খরনা ময়াইৱাইরপ থংবা মতম অসী মৈতীংঙু পাম্হৈবগী মতম্দগী হৌহন্সী হাইনবসু য়াওই ।

ভীস্নু লাইসং সাবা হৌরক্প[edit | edit source]

২মক্কী য়ানননবা কংলৈপাক্তা হীন্দু লাইনীংগী সাফু পীবা হৌরক্পা মতম্দগী হৌহন্সী হাইনা লেপ্নবসু য়াওই । অসুম্না য়েংলবদী কংলৈপাক্তা নীংথৌ সেন্বী কীয়াম্বনা পান্বা মতম অসীদা লমাংদোং দা মৈতৈ গী কোনুং ওইরম্বা মতম অসীদা ভীস্নুগী লাইসং অমা সাখী । অদুনা মহাক্না পান্বা মতম অসী দগী কংলৈপাক মনীপুরগী ময়াইৱাইরপ থংবা মতম অসী হৌরে হাইনা লেপ্নবা য়ারে ।

Error creating thumbnail: File missing

মৈতীংঙু সেন্বী কীয়াম্বনা পান্বা মতম্দগী অসুম নীংথোলোল মথং মথং পাল্লক্পনা নীংথৌ খাগেম্বগী মতম্দা কংলৈপাক তা অচৌবা অহোংবা লাক্খী ।

খাগেম্বা গী মতম্দা চাওনা হোংলক্প[edit | edit source]

নীংথৌ খাগেম্বগী মতম্দা কংলৈপাক তা ১) খাকী লৈপাক্ তগী লানমী লাক্তুনা লাল তৌরক্খী। ২) চীংমী কাংলুপ কয়া ইরাং হৌরক্খী । ৩) মীতৈ পাংগল্ খুন্থোক্লক্খী । ৪) অৱা লৈপাক্ তগী লান তৌরক্খী । ৫) লাইনীংথৌ সনামহীগী মীতম সাখী ।

খুমন লৈপাক মৈতৈ দা তীন্ব[edit | edit source]

ইম্ফাল কংলাদা মৈতৈ নীংথৌ পাইখোম্বনা পান্বা মতম্দা খুমন লৈপাক্ মৈতৈগী মখাদা মপুং ফানা পোনখী ।

নীংথৌ না হীন্দু লাইনীং লৌসীন্ব[edit | edit source]

মৈতৈ নীংথৌ চরাইরোংব মসামক হীন্দু লাইনীং লৌসীন্দুনা হীন্দু ওনখী । অদুবু মহাক্না মহাক্কী মীচম মীয়াম্দা মানা পাম্জবা লাইনীং অসী চৎনবা ইন্সীনখীবদী লৈখীদে ।

নীংথৌ পাম্হৈবগী মতম্[edit | edit source]

নীংথৌ পাম্হৈবনা পান্বা মতম্দা কংলৈপাক কী মীতৈ কাংলুপকী লোন, লাইনীং, চৎনবী অসীনচীংবা মাইওন পুমনমক্তা অহোংবা লাক্খী । মহাক্না কংলৈপাক তা :- ১) মীতৈ পুয়া মৈ থাখী । ২) মীতৈ ময়েক্ মুথৎতুনা বেংগলী ময়েক্ (বাংলা-অসমীয়া ময়েক্) চৎনহনখী । ৩) মীতৈ লাইনীং (সনামহী লাইনীং) মুথৎতুনা হীন্দু লাইনীং (মীয়ানচা লাইনীং) চৎনহনখী । ৪) মীতৈ লোন্দা বেংগলী লোন্গী ৱাহৈ তখৎতনা য়ান্সীনখী । ৫) মীতৈগী হরাও কুম্মৈ কয়া পাংথোক্পা থীংজীন্দুনা হীন্দুগী হরাও কুম্মৈনা মহুৎ সীল্হনখী ।

মসীদা মাইচৌ ৭কী লুচীং মখাদা নীংথৌনা তৌরীবা থবক্সীদা য়ানীংদবা ফোংদোক্লক্পা মী কয়াসু লৈখীদবা নৎতে । অদুবু নীংথৌ পাম্হৈবনা ইরাং হৌরক্খীবা মীওইসীংদু খরনা হাৎখী অদুগা খরনা লোই থাখী । হীন্দু লাইনীং চৎলবা (চাওখৎলবনী খনজরবা) মৈতৈ খুননাই দগী লোইচীং লোয়া লম্দা লোই থাখ্রবা মীতৈবু থাক হন্থরবনী অদুনা মাংলবনী হাইনা ইন্থোক্খী ।

চীংথং খোম্বগী মতম্[edit | edit source]

Error creating thumbnail: File missing

অৱা লৈপাক্না কংলৈপাক ১ন্বগী লৌসীন্ব[edit | edit source]

কংলৈপাক্কী পুৱারীদা অৱা লৈপাক্ না লম্দম অসীবু ২রক লৌসীল্লী । অহান্বগী লৌসীন্বা অসী মৈতীংঙু চীংথং খোম্বগী মতম্দা থোক্খী । মসীদা চীংথং খোম্বনা কসারা লৈপাক্ তা লানচেন্দুনা কসারা লৈপাক্ অমদী অহোম লৈপাক্ (তেখাও লৈপাক্) কী মতেং লৌদুনা কংলৈপাক্পু অমুক হননা মনীং মখা তম্হনখী । মসীদা তেখাও সীংগী মতেং ফংননবা তেখাও নীংথৌ সুরেম্ফাদা মীতৈগী মচাইবেম্মা কুরংগনয়নী (সীজা ফোংদালোক্পী) বু থাজদুনা লানমীগী মতেং লৌখী ।

ভৈস্নবা লাইনীং চাউখৎলক্প[edit | edit source]

কংলৈপাক্তা অমুক হল্লক্লবা মতুংদা কাইনা চীংদগী থৈবোং ও য়াল্লগা গোবীন্দগী মীতম সাদুনা লাৎখী । মহাক্না নুমীৎ ৫ থংনা থংননা রাসা মন্দল ইকোন্দা জগোই রাস কুম্মৈ সানহনখী । মহাক্না কংলৈপাক্তা হীন্দু লাইনীংগী মনুংদা ভৈস্নভা লাইনীংদা অখনননা মাই ওন্সীন্দুনা চাওখৎনবা হোৎনখী । মহাক্না য়াওসং কুম্মৈ অসী হীন্দুগী হোলীগী মওংদা ওন্থোক্খী । মহাক্না সগোল্বন্দগী বীজোই গোবীন্দগী থাংগপাৎতা হৈক্রু হীদোংব কুম্মৈ পাংথোক্পা হৌহনখী ।

অথেংবা মতম্[edit | edit source]

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Hatnote' not found.

অৱা লৈপাক্না কংলৈপাক ২সুবগী লৌসীন্বা (চহী ৭ খুন্তাক্পা)[edit | edit source]

কংলৈপাক্কী অথেংবা মতম নৎত্রগা অনৌবা মতম অসী চহী তরেৎ খুন্তাক্পদগী হৌই । মসী অৱা লৈপাক্না ২রক সুবা কংলৈপাক পু লৌসীন্বদুনী । মসীদা নীংথৌ মারজীৎনা কসারা লৈপাক্তা চৎতুনা লানমী সেম্গৎলক্তুনা লান অমুক কংলৈপাক্তা তৌদুনা কংলৈপাক পু মনীং তম্হনখী । মসীদা ব্রীতীসা লৈঙাক্কী মতেং য়াম্না লৌখী । অদুনা ব্রীতীসনা কংলৈপাক মনীপুরগী লৈঙাক্কী থৌদাদা খুৎ য়াম্না থীজীন্বগী খুদোং চাবা ফংখী ।

ব্রীতীসনা কংলৈপাক মনীপুরা লৌসীন্ব[edit | edit source]

Error creating thumbnail: File missing
Error creating thumbnail: File missing

অসুম লাক্পনা কোননদী নীংথৌ মচা মসেল লীংজেল মাননরক্তবদগী ব্রীতীসনা কংলৈপাক মনীপুরা য়াম লাইনা খুদুম চনখী ।

ইন্দীয়াদা তীন্ব[edit | edit source]

ব্রীতীসনা কংলৈপাক মনীপুরবু নীংখা তম্হল্লবা মতুংদা ইকুই কুইদনা মনীপুরা ইন্দীয়াদা তীনখী ।

মতেং লৌরক্ফম্[edit | edit source]

  1. http://www.e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.History_of_Manipur.Discovery_of_Kangleipak.Concepts_of_some_important_words_used_in_Puya_Wakoklon_Heelel_Thilel_Salai_Ama-ilon_Pukok
  2. http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.History_of_Manipur.Discovery_of_Kangleipak.The_Puya_Wakoklon_Heelel_Thilel_Salai_Ama-ilon_Pukok_And_Modern_Science
  3. http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.History_of_Manipur.Discovery_of_Kangleipak.The_Puya_Wakoklon_Heelel_Thilel_Salai_Ama-ilon_Pukok_And_Modern_Science_Part_2
  4. http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.Arts_and_Culture.Extra-terrestrial_Connection_of_the_Meeteis_Part_2
  5. http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.Arts_and_Culture.Extra-terrestrial_Connection_of_the_Meeteis_Part_3
  6. https://books.google.co.in/books?id=GmZuAAAAMAAJ&dq=Taangja+Leela+Paakhangba&focus=searchwithinvolume&q=Taangja+Leela+Paakhangba+kaangba
  7. https://themanipurpage.tripod.com/history/meiteikings.html#The%20Chronicle%20of%20the%20Meitei%20Kings%20of%20Manipur:
  8. https://books.google.co.in/books?id=S_4dAAAAMAAJ&q=tangja+leela+pakhangba&dq=tangja+leela+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjsnou96Z7xAhWE5nMBHeShAnIQ6AEwA3oECAkQAw
  9. https://books.google.co.in/books?id=gxqeDwAAQBAJ&pg=PA16&dq=tangja+leela+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjsnou96Z7xAhWE5nMBHeShAnIQ6AEwAHoECAYQAw#v=onepage&q=tangja%20leela%20pakhangba&f=false
  10. https://books.google.co.in/books?id=wPjqAAAAMAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjhou2L1uTuAhVMyYsBHYzUBI44ChDoATAHegQIARAC
  11. https://books.google.co.in/books?id=qo0MAQAAMAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiHzubH1eTuAhVQfX0KHdBQB2oQ6AEwA3oECAIQAg
  12. https://books.google.co.in/books?id=wQlDAAAAYAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjhou2L1uTuAhVMyYsBHYzUBI44ChDoATAJegQICRAC
  13. https://books.google.co.in/books?id=Ws4BAAAAMAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjhou2L1uTuAhVMyYsBHYzUBI44ChDoATACegQIBhAC
  14. https://books.google.co.in/books?id=NkMwAQAAIAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiHzubH1eTuAhVQfX0KHdBQB2oQ6AEwB3oECAgQAg
  15. https://books.google.co.in/books?id=wPjqAAAAMAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjhou2L1uTuAhVMyYsBHYzUBI44ChDoATAHegQIARAC
  16. https://books.google.co.in/books?id=qo0MAQAAMAAJ&q=nongda+lairen+pakhangba&dq=nongda+lairen+pakhangba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiHzubH1eTuAhVQfX0KHdBQB2oQ6AEwA3oECAIQAg
  17. https://books.google.co.in/books?id=e3X9zkP5jKUC&pg=PA57&dq=luwang+punshiba&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjDiLyP_JzxAhXjxzgGHd4FDx4Q6AEwB3oECAsQAw#v=onepage&q=luwang%20punshiba%20hijin%20hirao%20hirol%20hiyang%20hiren&f=false
  18. https://books.google.co.in/books?id=mjRuAAAAMAAJ&dq=luwang+punshiba&focus=searchwithinvolume&q=luwang+punshiba+originator+boat+race
  19. https://books.google.co.in/books?id=q5eBAAAAMAAJ&dq=luwang+punshiba&focus=searchwithinvolume&q=luwang+punshiba+hijan+hirao