<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="mni">
	<id>https://mni.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EA%AF%8F%EA%AF%9F%EA%AF%97%EA%AF%A4%EA%AF%8C%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%89%EA%AF%A5%EA%AF%9B%EA%AF%85_%EA%AF%81%EA%AF%9B%EA%AF%88%EA%AF%AA%EA%AF%82%EA%AF%95_%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%9F%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1</id>
	<title>ꯏꯟꯗꯤꯌꯥ ꯂꯩꯉꯥꯛꯅ ꯁꯛꯈꯪꯂꯕ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ - ꯄꯨꯋꯥꯔꯤ ꯑꯃꯨꯛ ꯍꯟꯅ ꯌꯦꯡꯕ</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://mni.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%EA%AF%8F%EA%AF%9F%EA%AF%97%EA%AF%A4%EA%AF%8C%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%89%EA%AF%A5%EA%AF%9B%EA%AF%85_%EA%AF%81%EA%AF%9B%EA%AF%88%EA%AF%AA%EA%AF%82%EA%AF%95_%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%9F%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mni.bharatpedia.org/w/index.php?title=%EA%AF%8F%EA%AF%9F%EA%AF%97%EA%AF%A4%EA%AF%8C%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%89%EA%AF%A5%EA%AF%9B%EA%AF%85_%EA%AF%81%EA%AF%9B%EA%AF%88%EA%AF%AA%EA%AF%82%EA%AF%95_%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%9F%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-25T12:03:14Z</updated>
	<subtitle>ꯋꯤꯀꯤꯗ ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯂꯃꯥꯏꯁꯤꯒꯤ ꯑꯃꯨꯛꯍꯟꯅ-ꯌꯦꯡꯕ ꯄꯨꯋꯥꯔꯤ</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://mni.bharatpedia.org/w/index.php?title=%EA%AF%8F%EA%AF%9F%EA%AF%97%EA%AF%A4%EA%AF%8C%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%89%EA%AF%A5%EA%AF%9B%EA%AF%85_%EA%AF%81%EA%AF%9B%EA%AF%88%EA%AF%AA%EA%AF%82%EA%AF%95_%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%9F%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1&amp;diff=7055&amp;oldid=prev</id>
		<title>꯱꯶:꯰꯸, ꯱꯲ ꯗꯤꯁꯦꯝꯕꯔ ꯲꯰꯲꯱ ꯗ&gt;Awangba Mangang</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mni.bharatpedia.org/w/index.php?title=%EA%AF%8F%EA%AF%9F%EA%AF%97%EA%AF%A4%EA%AF%8C%EA%AF%A5_%EA%AF%82%EA%AF%A9%EA%AF%89%EA%AF%A5%EA%AF%9B%EA%AF%85_%EA%AF%81%EA%AF%9B%EA%AF%88%EA%AF%AA%EA%AF%82%EA%AF%95_%EA%AF%82%EA%AF%A3%EA%AF%9F%EA%AF%81%EA%AF%A4%EA%AF%A1&amp;diff=7055&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-12T16:08:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;ꯑꯅꯧꯕ ꯂꯃꯥꯏ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;== ꯈꯟꯒꯠꯂꯕ ꯏꯟꯗꯤꯌꯥꯒꯤ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ ==&lt;br /&gt;
꯸ꯁꯨꯕ ꯁꯦꯗꯨꯜꯗ ꯆꯟꯂꯕ ꯂꯣꯟ ꯲꯲ ꯁꯤꯡꯗꯨ ꯁ꯭ꯇꯦꯠꯁꯤꯡꯒ ꯂꯣꯏꯅꯅ ꯫&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable sortable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! ꯂꯣꯟ{{Efn|Includes variants and dialects}}&lt;br /&gt;
![[List of Indo-Aryan languages|ꯏꯃꯨꯡ]]&lt;br /&gt;
!Speakers&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;small&amp;gt;(in&amp;amp;nbsp;millions,&amp;amp;nbsp;2011)&amp;lt;/small&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;CensusData 2011, Language and Mother Tongue&amp;quot;&amp;gt;{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf|title=Statement 1 – Abstract of Speakers&amp;#039; Strength of Languages and Mother Tongues – 2011|last=|first=|date=|website=|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
!Official recognition in State(s)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯑꯁꯥꯃꯤꯁ ꯂꯣꯟ|ꯑꯁꯥꯃꯤꯁ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯄꯣꯛ ꯊꯪꯕ || ꯱꯵.꯳ ||[[ꯑꯁꯥꯝ|ꯑꯁꯥꯝ]], [[ꯑꯔꯨꯅꯥꯆꯜ ꯄꯔꯥꯗꯦꯁ|ꯑꯔꯨꯅꯥꯆꯜ ꯄꯔꯥꯗꯦꯁ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯕꯦꯡꯒꯥꯂꯤ ꯂꯣꯟ|ꯕꯦꯡꯒꯥꯂꯤ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯄꯣꯛꯊꯪꯕ || ꯹꯷.꯲ ||[[ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ]], [[ꯇ꯭ꯔꯤꯄꯨꯔꯥ|ꯇ꯭ꯔꯤꯄꯨꯔꯥ]], [[ꯑꯁꯥꯝ|ꯑꯁꯥꯝ]], [[ꯑꯟꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯤꯀꯣꯕꯔ ꯏꯊꯠꯁꯤꯡ]], [[ꯖꯔꯈꯟ]]&amp;lt;ref&amp;gt;http://www.bihardays.com/jharkhands-11-second-languages-will-create-new-jobs-enrich-national-culture/&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯕꯣꯗꯣ ꯂꯣꯟ|ꯕꯣꯗꯣ]]||[[ꯇꯤꯕꯦꯇꯣ-ꯕꯔꯃꯟ]]|| ꯱.꯴꯸ ||[[ꯑꯁꯥꯝ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯗꯣꯒ꯭ꯔꯤ ꯂꯣꯟ|ꯗꯣꯒ꯭ꯔꯤ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯑꯋꯥꯡ-ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯊꯪꯕ || ꯲.꯶ ||[[ꯖꯥꯝꯃꯨ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯥꯁꯃꯤꯔ]], [[ꯍꯤꯃꯥꯆꯜ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ]], [[ꯄꯟꯖꯥꯕ, India|Punjab]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯒꯨꯖꯥꯔꯥꯇꯤ ꯂꯣꯟ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯊꯪꯕ || ꯵꯵.꯵ ||[[ꯗꯥꯗ꯭ꯔꯥ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯒꯥꯔ ꯍꯦꯚꯦꯂꯤ]], [[ꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯗꯤꯌꯨ]], [[ꯒꯨꯖꯥꯔꯥꯠ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯍꯤꯟꯗꯤ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ || ꯵꯲꯸||[[Andaman and Nicobar Islands]], [[Bihar]], [[Dadra and Nagar Haveli]], [[Chhattisgarh]], [[Delhi]], [[Gujarat]], [[Haryana]], [[Himachal Pradesh]], [[Jharkhand]], [[Madhya Pradesh]], [[Jammu and Kashmir]], [[Mizoram]], [[Rajasthan]], [[Uttar Pradesh]], [[Uttarakhand]] and [[West Bengal]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Telegraph:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Indiatoday:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Kannada language|Kannada]]||[[Dravidian languages|Dravidian]]|| 43.7 ||[[Karnataka]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Kashmiri language|Kashmiri]]|| Indo-Aryan, Dardic || 6.8 ||[[Jammu and Kashmir]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Konkani language|Konkani]]|| Indo-Aryan, Southern || 2.25 ||[[Maharashtra]], [[Goa]], [[Karnataka]] and [[Kerala]] ([[Konkan coast|The Konkan Coast]])&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=http://www.kamat.com/kalranga/konkani/konkani.htm|title=The Origins of the Konkani Language|last=|first=|date=15 August 1997 – 15 January 2016|website=www.kamat.com|publisher=|access-date=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=http://languages.iloveindia.com/konkani.html|title=Indian Languages: Konkani Language|last=|first=|date=|website=iloveindia.com|publisher=|access-date=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Maithili language|Maithili]]|| Indo-Aryan, Eastern || 13.6 ||[[Bihar]], [[Jharkhand]]&amp;lt;ref&amp;gt;https://www.prabhatkhabar.com/news/ranchi/jharkhand-raghubar-das-cabinet-decision-maithili-bhojpuri-angika-magahi-second-language/1135878.html&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯃꯂꯥꯌꯥꯂꯝ ꯂꯣꯟ]]||[[ꯗ꯭ꯔꯥꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ|ꯗ꯭ꯔꯥꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ]]|| ꯳꯴.꯸ ||[[ꯀꯦꯔꯥꯂꯥ]], [[ꯂꯛꯁꯥꯗꯤꯞ]], [[ꯄꯨꯗꯨꯆꯦꯔꯤ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ]] ||[[ꯇꯤꯕꯦꯇꯣ-ꯕꯔꯃꯟ]]|| ꯲.꯸ ||[[ꯃꯅꯤꯄꯨꯔ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯃꯔꯥꯊꯤ ꯂꯣꯟ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯈꯥ ꯊꯪꯕ || ꯸꯳ ||[[ꯃꯍꯥꯔꯥꯁꯇ꯭ꯔꯥ]], [[ꯒꯣꯑꯥ]], [[ꯗꯥꯗ꯭ꯔꯥ ꯱ꯁꯨꯡ ꯅꯥꯒꯔ ꯍꯦꯚꯦꯂꯤ]], [[ꯗꯥꯃꯥꯟ ꯱ꯁꯨꯡ ꯗꯤꯌꯨ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Nepali language|Nepali]]|| Indo-Aryan, Northern || 2.9 ||[[Sikkim]] and [[West Bengal]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Odia language|Odia]]|| Indo-Aryan, Eastern || 37.5||[[Odisha]], [[Jharkhand]],&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/oriya-gets-its-due-in-neighbouring-state/181258-60-117.html|title=Oriya gets its due in neighbouring state- Orissa- IBNLive|date=2011-09-04|publisher=Ibnlive.in.com|accessdate=2012-11-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-01/bhubaneswar/29953104_1_oriya-jharkhand-assembly-jharkhand-cabinet|title=Oriya second language in Jharkhand | newspaper=Times Of India|author=Naresh Chandra Pattanayak |date=2011-09-01|accessdate=2012-11-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=http://daily.bhaskar.com/article/BIH-bengali-Oriya-among-12-dialects-as-2nd-language-in-jharkhand-2392920.html|title=Bengali, Oriya among 12 dialects as 2nd language in Jharkhand|date=2011-08-31|publisher=daily.bhaskar.com|accessdate=2012-11-29}}&amp;lt;/ref&amp;gt; [[West Bengal]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Telegraph:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Indiatoday:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Punjabi language|Punjabi]]|| Indo-Aryan, Northwestern || 33.1 ||[[Chandigarh]], [[Delhi]], [[Punjab, India|Punjab]], [[West Bengal]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Telegraph:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Indiatoday:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯁꯪꯁ꯭ꯀ꯭ꯔꯤꯠ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ || ꯰.꯰꯲ ||[[ꯎꯇꯥꯔꯥꯈꯟ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯁꯥꯟꯇꯥꯂꯤ ꯂꯣꯟ]]||[[ꯃꯨꯟꯗꯥ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ|ꯃꯨꯟꯗꯥ]]|| ꯷.꯳ || [[ꯖꯔꯈꯟ]] ꯁ꯭ꯇꯦꯠꯇ  [[ꯁꯥꯟꯊꯜ ꯐꯨꯔꯨꯞ]]ꯅ ꯉꯥꯡꯅꯕ ꯂꯣꯟ ꯑꯃꯗꯤ [[ꯑꯁꯥꯝ]], [[ꯕꯤꯍꯥꯔ]], [[ꯆꯥꯇꯤꯁꯒꯔꯍ]], [[ꯃꯤꯓꯣꯔꯥꯝ]], [[ꯑꯣꯗꯤꯁꯥ]], [[ꯇ꯭ꯔꯤꯄꯨꯔꯥ]], [[ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|url=https://www.ethnologue.com/18/language/sat/|title=Santhali|website=Ethnologue.com|accessdate=3 May 2018}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Sindhi language|Sindhi]]||[[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan]], Northwestern || 2.7 ||[[Sind Province (1936–1955)|Sindh]] [(in Pakistan)] now Mainly spoken in [[Ulhasnagar]] (India)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Tamil language|Tamil]]||[[Dravidian languages|Dravidian]]|| 69 ||[[Tamil Nadu]], [[Puducherry]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯇꯦꯂꯨꯒꯨ ꯂꯣꯟ]]||[[ꯗ꯭ꯔꯤꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ|ꯗ꯭ꯔꯥꯚꯤꯗꯤꯌꯥꯟ]]|| ꯸꯱.꯱ ||[[ꯑꯟꯗ꯭ꯔꯥ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ]], [[ꯇꯦꯂꯪꯒꯥꯅꯥ]] ꯱ꯁꯨꯡ [[ꯄꯨꯗꯨꯆꯦꯔꯤ]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[ꯎꯔꯗꯨ ꯂꯣꯟ]]|| ꯏꯟꯗꯣ-ꯑꯔꯤꯌꯥꯟ, ꯃꯌꯥꯏꯊꯪꯕ || ꯵꯰.꯷ ||[[ꯖꯥꯝꯃꯨ ꯱ꯁꯨꯡ ꯀꯥꯁꯃꯤꯔ]], [[ꯇꯦꯂꯪꯒꯥꯅꯥ]], [[ꯖꯔꯈꯟ]], [[ꯗꯦꯜꯍꯤ]], [[ꯕꯤꯍꯥꯔ]], [[ꯎꯇꯔ ꯄ꯭ꯔꯥꯗꯦꯁ]] ꯱ꯁꯨꯡ [[ꯅꯣꯡꯆꯨꯞ ꯕꯦꯡꯒꯥꯜ]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;Telegraph:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Indiatoday:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ꯃꯇꯦꯡ ꯂꯧꯐꯝ==&lt;br /&gt;
{{Reflist}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:ꯂꯣꯟꯁꯤꯡ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>&gt;Awangba Mangang</name></author>
	</entry>
</feed>